Wyniki badania oraz projekt rekomendacji Sektorowej Rady ds. Kompetencji OZiS – zapraszamy do udziału w konsultacjach

Opublikowano raport końcowy ze zrealizowanego w drugiej połowie 2025 roku kompleksowego badania w ramach działań Sektorowej Rady ds. Kompetencji – sektor opieki nad osobami zależnymi i seniorami. Dokument, przygotowany na zlecenie Uczelni Korczaka Akademia Nauk Stosowanych, podsumowuje wyniki badań ilościowych i jakościowych, obejmujących podmioty publiczne, prywatne i NGO z całego kraju.

Badanie zidentyfikowało deficyty kompetencyjne w trzech segmentach sektora: opiece nad seniorami, osobami z niepełnosprawnościami (OzN) oraz dziećmi do lat 3, wskazując m.in. na niską odporność na stres i ograniczoną odporność emocjonalną, braki w komunikacji interpersonalnej oraz deficyt umiejętności pracy z osobami o szczególnych potrzebach. Analiza objęła strukturę zatrudnienia, przewidywane zmiany kadrowe oraz różnice regionalne i między typami podmiotów.

Badanie wskazuje 4 kluczowe zmiany w potrzebach sektora opieki: przesuwają one punkt ciężkości do opieki specjalistycznej, medycznej i cyfrowej:

1. Starzenie się społeczeństwa wiąże się ze wzrostem potrzeb opieki w przypadku osób z wielochorobowością i niesamodzielnością: konieczna jest obsługa sprzętu medycznego oraz wiedza pielęgnacyjna. Również rośnie zapotrzebowanie na opiekę nad osobami z demencją i chorobą Alzheimera, wymagającą specyficznych kompetencji komunikacyjnych i behawioralnych.

2. Rola opiekuna zmienia się – od nadzoru do wczesnej diagnostyki – ze względu na większą liczbę dzieci z zaburzeniami rozwojowymi. Wymagane są umiejętności wczesnego wykrywania symptomów zaburzeń i współpracy z rodzinami i specjalistami.

3. Transformacja cyfrowa obejmuje standardową e-dokumentację i systemy raportowania, a także teleopiekę, systemy monitoringu i komunikację z rodzinami. Wymaga to kompetencji cyfrowych na każdym etapie pracy.

4. Zmienia się wymiar pracy z rodzinami – opiekun musi zarządzać roszczeniowymi lub problematycznymi relacjami, co wymaga kompetencji negocjacyjnych i komunikacyjnych. Wzrasta również potrzeba utrzymania odporności psychicznej kadry w obliczu rosnącej presji emocjonalnej i trudnych zachowań podopiecznych. 

Rezultatem zrealizowanego badania jest projekt 15 rekomendacji Rady, grupujących kompetencje miękkie, specjalistyczne i organizacyjne. Każda rekomendacja określa efekty uczenia się, kryteria weryfikacji, metody walidacji, skalę niedoboru, proponowane usługi rozwojowe oraz potencjalnych uczestników procesu kształcenia.

15 rekomendowanych deficytów kompetencyjnych w sektorze opieki nad osobami zależnymi i seniorami, sformułowanych zgodnie z wytycznymi PARP do wdrożenia poprzez usługi rozwojowe:  

1. Odporność na stres i regulowanie emocji w pracy opiekuńczej
2. Komunikacja interpersonalna i jasne przekazywanie informacji
3. Praca z osobami o szczególnych potrzebach
4. Wiedza medyczno-pielęgnacyjna i pierwsza pomoc
5. Kompetencje pedagogiczne i rozwojowe
6. Kompetencje międzykulturowe
7. Organizacja pracy i priorytetyzacja zadań
8. Umiejętność pracy z rodziną podopiecznego
9. Wiedza prawna i standardy branżowe
10. Kompetencje cyfrowe w opiece
11. Superwizja pracy opiekuńczej
12. Kompetencje kierownicze w sektorze opieki
13. Empatia i aktywne słuchanie
14. Praca z osobami z chorobami otępiennymi
15. Standaryzacja dokumentacji i prowadzenie zapisów

Wieloetapowe konsultacje projektu rekomendacji

Zapraszamy przedstawicieli sektora opieki, pracodawców, instytucji edukacyjnych i organizacji branżowych do udziału w wieloetapowych konsultacjach projektu rekomendacji Sektorowej Rady ds. Kompetencji. Opinie i uwagi prosimy przesyłać na adres: radasektorowa@uczelniakorczaka.pl. Proces obejmuje ocenę i opiniowanie środowiskowe oraz otwarte konsultacje pozwalające na wypracowanie finalnej wersji rekomendacji wspierającej rozwój kształcenia i doskonalenia zawodowego w sektorze opieki nad osobami zależnymi i seniorami.