Nowe zasady opieki nad dziećmi do lat 3. Większy nacisk na rozwój kompetencji opiekunów

Rozwój zawodowy osób pracujących z najmłodszymi dziećmi jest jednym z ważnych elementów nowelizacji ustawy o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3. Zmiany dotyczą zarówno przygotowania do pracy w żłobkach i klubach dziecięcych, jak i możliwości podnoszenia kwalifikacji przez osoby już wykonujące zawód. Ustawa z dnia 31 lipca 2026 r. o zmianie ustawy o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 oraz niektórych innych ustaw została ogłoszona w Dzienniku Ustaw pod poz. 1123; jej przepisy wchodzą w życie etapami, a zasadniczy termin to 1 stycznia 2028 r.

Przygotowanie do pracy

Nowelizacja porządkuje ścieżki uzyskiwania kwalifikacji opiekuna. Przewiduje m.in. szkolenie ze standardów opieki, a w określonych ścieżkach przygotowania — szkolenie praktyczne lub szkolenie wstępne. Wymagania zależą od wykształcenia i doświadczenia kandydata, dlatego osoby planujące podjęcie pracy oraz podmioty prowadzące placówki powinny sprawdzać właściwą dla siebie ścieżkę i termin jej zastosowania.

Ważne jest również przygotowanie osób, które już pracują z dziećmi. Nowe przepisy przewidują szkolenie ze standardów opieki także dla doświadczonych opiekunów. Oznacza to, że rozwój kompetencji nie kończy się na uzyskaniu uprawnień do wykonywania zawodu — powinien towarzyszyć pracownikom w kolejnych latach pracy.

Czas na podnoszenie kwalifikacji

Ustawa przewiduje dla opiekuna w żłobku lub klubie dziecięcym płatny czas wolny od obowiązków obejmujących bezpośrednią opiekę nad dziećmi w związku z podnoszeniem kwalifikacji zawodowych: 16 godzin albo dwa dni rocznie. To rozwiązanie ma ułatwić udział w działaniach rozwojowych bez rezygnowania z czasu przeznaczonego na pracę zawodową.

Z perspektywy Sektorowej Rady ds. Kompetencji – Opieka nad Osobami Zależnymi i Seniorami szczególnie istotne będzie rozpoznanie, jakiego wsparcia potrzebują opiekunowie i placówki przy wdrażaniu zmian. Wśród tematów do obserwacji są znajomość standardów opieki, praktyczne umiejętności pracy z małym dzieckiem oraz organizacja szkoleń tak, by zdobywana wiedza przekładała się na codzienną jakość opieki. Badania prowadzone na potrzeby Rady obejmują również podmioty świadczące usługi na rzecz dzieci do lat 3.

Pozostałe zmiany

Nowelizacja obejmuje także inne kwestie ważne dla dzieci, rodziców i placówek. Przewiduje zakaz publikowania wizerunku dzieci przez podmioty prowadzące opiekę, zmiany dotyczące żywienia, zapewnienie dostępu do bezpiecznej przestrzeni do zabawy na zewnątrz oraz utworzenie punktów opieki dziennej jako nowej formy organizacji opieki. Wprowadza również rozwiązania dotyczące statusu zawodowego opiekunów, w tym ochronę prawną, legitymację opiekuna i ulgę w publicznym transporcie zbiorowym. Poszczególne rozwiązania należy stosować zgodnie z terminami wejścia w życie określonymi w ustawie.