Standardy, kwalifikacje, dobre praktyki: Sektorowa Rada ds. Kompetencji przyjęła rekomendacje priorytetowe dla sektora OZiS w 2026 r.
W dniu 29 stycznia 2026 r. odbyło się drugie posiedzenie Sektorowej Rady ds. Kompetencji – Sektor Opieki nad Osobami Zależnymi i Seniorami. W spotkaniu Rady wzięli udział członkowie Rady oraz zaproszeni eksperci. Rada skoncentrowała swoje prace nad kluczowymi wyzwaniami sektorowymi a dyskusja koncentrowała się na najpilniejszych wyzwaniach kompetencyjnych oraz kierunkach rozwoju kadr.
Wyniki badań i prezentacja rekomendacji sektorowych
Podczas posiedzenia przedstawiono wyniki szeroko zakrojonych badań sektorowych obejmujących ponad 900 ankiet, wywiady pogłębione (IDI) oraz zogniskowane wywiady grupowe (FGI). Analiza zebranych danych pozwoliła na przygotowanie projektu 15 rekomendacji kompetencyjnych, podzielonych na trzy główne obszary: kompetencje miękkie i relacyjne (m.in. odporność na stres, komunikacja z podopiecznym i rodziną), kompetencje specjalistyczne (w tym praca z osobami z demencją oraz dziećmi z zaburzeniami rozwojowymi) oraz kompetencje zarządcze i organizacyjne (m. in. organizacja pracy, kompetencje kierownicze, standaryzacja dokumentacji).
W toku dyskusji podkreślano, że rekomendacje te mają stanowić praktyczne narzędzie dla instytucji opiekuńczych, szkół, uczelni i organizatorów szkoleń – ułatwiać planowanie szkoleń, aktualizację programów kształcenia oraz tworzenie nowych kwalifikacji w Zintegrowanym Systemie Kwalifikacji.
Najważniejsze wyzwania sektora — wnioski z dyskusji
Członkowie Rady oraz eksperci zwrócili uwagę na narastające deficyty kompetencji w dwóch szczególnie wrażliwych obszarach: opiece nad dziećmi do lat 3 z zaburzeniami rozwojowymi oraz opiece nad osobami z demencją i sprzężonymi zaburzeniami poznawczymi. Zaznaczono również różnice standardów opieki i poziomu przygotowania kadry między placówkami publicznymi, prywatnymi oraz rodzinnymi domami opieki, co może się przekładać na nierówny dostęp do wysokiej jakości usług.
W dyskusji podkreślano temat braku spójnych mechanizmów współpracy między systemem pomocy społecznej a systemem ochrony zdrowia, co utrudnia koordynację wsparcia dla osób zależnych i ich rodzin. Uczestnicy posiedzenia wskazywali na potrzebę opracowania sektorowej ramy kompetencji oraz katalogu dobrych praktyk, które mogłyby stać się systemowym punktem odniesienia dla instytucji opiekuńczych.
Jednogłośnie przyjęte rekomendacje priorytetowe
Uwzględniając obecną skalę deficytów oraz znaczenie systemowe, Rada zdecydowała o skierowaniu do dalszych prac i przekazaniu do PARP dwóch rekomendacji uznanych za kluczowe dla całego sektora:
Rekomendacja nr 1: „Praca z dziećmi do lat 3 z zaburzeniami rozwojowymi” – ukierunkowana na wzmocnienie przygotowania personelu do pracy z najmłodszymi dziećmi, których rozwój wymaga specjalistycznego wsparcia, wczesnej diagnozy oraz ścisłej współpracy z rodziną i specjalistami.
Rekomendacja nr 2: „Praca z seniorami i osobami z niepełnosprawnościami z demencją oraz sprzężonymi zaburzeniami poznawczymi” – podkreśla konieczność rozwijania zaawansowanych kompetencji w zakresie komunikacji, planowania codziennego funkcjonowania, bezpieczeństwa oraz odpowiedniego podejścia terapeutycznego.
Obie rekomendacje zostały przyjęte jednogłośnie.
Nowy zespół roboczy – prace nad kwalifikacją sektorową
W trakcie posiedzenia Rada powołała zespół roboczy odpowiedzialny za opracowanie wstępnej opinii dotyczącej zaproponowanych efektów uczenia się oraz kryteriów ich weryfikacji dla kwalifikacji sektorowej „Wspieranie osób z zespołem otępiennym w codziennym funkcjonowaniu i aktywizacji poznawczej”, przedłożonej na wniosek Branżowego Centrum Umiejętności w dziedzinie pomocy społecznej.
Zespół roboczy będzie pracował nad doprecyzowaniem opisów efektów uczenia się, tak aby były one jasne, mierzalne i użyteczne zarówno dla instytucji szkoleniowych, jak i pracodawców, oraz zapewniały wysoki poziom bezpieczeństwa i jakości wsparcia dla osób z zespołem otępiennym.
Działania edukacyjne i upowszechniające w 2026 r.
Rada omówiła również plan działań edukacyjnych i komunikacyjnych na 2026 r., kładąc nacisk na szerokie upowszechnienie wyników badań i wypracowanych rekomendacji a także budowanie środowiska wymiany doświadczeń w sektorze opieki. Wśród zaplanowanych aktywności znalazły się: organizacja cyklu debat eksperckich CARE SKILLS TALKS, realizacja działalności informacyjnej za pośrednictwem kanałów komunikacyjnych Rady oraz podejmowanie przedsięwzięć upowszechniających wyniki badań, rekomendacji i materiałów eksperckich Rady.
Rada wskazała na potrzebę kontynuowania prac nad sektorową ramą kompetencji orz realizację działań na rzecz wzmacniania rozwiązań systemowych w obszarze opieki, w tym lepszego powiązania polityki społecznej, zdrowotnej i edukacyjnej oraz stopniowego rozwijania kolejnych rekomendacji w odpowiedzi na zmieniające się potrzeby sektora.
Dołącz do społeczności Rady — bądź na bieżąco!
Serdecznie zapraszamy do zapisania się do newslettera Sektorowej Rady ds. Kompetencji – Opieka nad Osobami Zależnymi i Seniorami.
Zapisz do newslettera SRK OZiS
Zapraszamy również do udziału w konsultacjach, zgłaszania propozycji tematów, problemów i dobrych praktyk, które mogą wzbogacić prace Rady. Razem rozwijamy kompetencje sektora i wzmacniamy jakość usług opiekuńczych w Polsce.